Categorieën
Interviews

Hond/held: Emma

Geraldien steekt direct van wal over haar heldin op vier voeten. “Ik heb Emma omdat ik altijd maar blijf doorgaan. Grenzeloos eigenlijk. Toen ik nog getrouwd was had ik daar minder last van omdat ik toen, mede door mijn toenmalige man, een duidelijke structuur had in mijn dagen. Zonder die structuur bleek dat ik bepaalde skills mis.”

“Toen ik naar Emmen wilde verhuizen om dichter bij mijn vriend te zijn werd dat een probleem. Hier bleken namelijk weinig 24-uurs voorzieningen te zijn, dus ben ik zelf op zoek gegaan. En zo kwam ik bij Vom Falorie waar ze psychiatrische hulphonden opleiden.”

Over Emma

Hulphond Emma zit en kijkt in de camera
Fotocredits: Geraldien van Dijk

Eerlijk gezegd wist ik niet dat psychiatrische honden bestonden. Ik had natuurlijk al wel wat geleerd van ADL-hond Bolan en blindengeleidehond Arlan, maar dit was weer een nieuw ‘type’ in mijn reeks interviews. Interessant! Ik zoek meteen even op wat het precies inhoudt:

De psychiatrische hulphond wordt opgeleid om zijn toekomstige baas in het dagelijkse leven te begeleiden. Deze hulphond is de steun en toeverlaat van de geleider en helpt hem door moeilijke situaties heen. Ze zijn 24 uur per dag samen.

Omdat iedere persoon verschillend is en iedere psychische klacht een verschillende oorzaak of manier van uiting heeft, zal iedere psychiatrische hulphond ook zijn eigen specifieke handelingen aanleren.
Bron: www.psychiatrischehulphond.nl

Aanvragen van een hulphond

Geraldien ging dus zelf op zoek naar een hulphond en liep direct tegen een obstakel aan. “Wist je dat er voor psychiatrische hulphonden geen vergoeding bestaat? Ik heb zelf geld ingezameld voor een hulphond en ik heb meerdere gesprekken gehad met de gemeente. Uiteindelijk is mijn eigen verzamelde bedrag aangevuld vanuit de wmo.”

En toen was eindelijk het moment daar dat Geraldien zich kon aanmelden voor een hulphond. Tot nu toe klinkt het alsof Geraldien precies wist waar ze aan begon, maar niks is minder waar.  “Ik heb helemaal geen ervaring met honden en heb ook nooit zelf een hond gehad. Ik denk dat ik ook eerder te lief dan te streng ben. Uiteindelijk kreeg ik toch een match met Emma, een zwarte labrador.”

Net als bij veel andere hulphondenorganisaties gaat er een lang en uitgebreid traject vooraf aan het matchen van honden met baasjes. En na dit traject komt de dag van de eerste kennismaking. 

“Toen ik Emma voor het eerst zag kwam ze meteen op mij af. De trainer kwam drie dagen mee om samen te oefenen. Bijvoorbeeld in de winkel, want nu is daar ineens een hond bij. Mijn arm is slecht dus hoe doe je dat dan met een karretje en een hond? Dat soort dingen.”

“In het begin vond ik het lastig om me aan haar te hechten, want dan heb je ook ineens een hele verantwoordelijkheid. Dan moet ik ook mijn best doen voor haar en accepteren dat zij mij hulp geeft. Samen met de trainer gingen we dingen doen die ik normaal ook deed. In de huiskamer, tijdens het eten, maar ook ging ze mee naar een vergadering.”

Hoe helpt Emma?

Omdat ik nog niet zo goed begrijp wat een psychiatrische hulphond nu precies doet qua taken legt Geraldien uit waar Emma haar precies mee helpt.

“Emma helpt mij met begrenzen en overprikkeling voorkomen. Ik kan ook moeilijk keuzes maken. Emma kan me helpen focussen op dingen. Zo helpt ze mij bijvoorbeeld om op tijd naar bed te gaan. Om tien uur komt ze voor me staan dat ik naar bed moet. Om elf uur ligt ze echt (op) voor mijn bed als teken dat ik nu toch echt moet gaan slapen. 

Emma ligt op schoot bij Geraldien
Fotocredits: Geraldien van Dijk

Ben ik weer te druk bezig, dan remt zij me af. Ook in winkels raak ik snel overprikkeld. Met Emma kan ik me op haar focussen in plaats van op de omgeving. Ze gaat dan zitten zodat ik wel moet focussen en kiezen. En als ik te gehaast ben gaat ze weleens languit in het gangpad liggen om ervoor te zorgen dat ik relax. Of ze blijft zitten en dan krijg ik haar niet mee tot ik haar aandacht geef. Zo geeft ze eigenlijk aan ‘we hebben geen haast’.”

Een hond die reageert op emotie

Geraldien en ik hebben het erover hoe die eerste periode als baasje voor haar waren, aangezien Emma haar eerste hond is.

“Het eerste jaar met Emma viel me best tegen, want we moesten nog echt een band vormen. Dan moet je als baas wel duidelijk en consequent in zijn. Strikt zijn, en dat was lastig. Inmiddels zijn we echt een team. In het begin was het samenwerken best een zoektocht en werd ik er wel onzeker van. De stichting hielp me hier heel goed mee. Het kost gewoon tijd, want dit is geen hond die een handeling moet leren, deze hond moet reageren op gevoel. Als ik bijvoorbeeld ergens zit dan houdt ze alles, om me heen, in de gaten zodat ik dat zelf niet hoef te doen. Daardoor voel in me veilig.”

Emma en Gerladien zitten op een bankje buiten
Fotocredits: Geraldien van Dijk

Tijdens ons gesprek (via videobellen) spot Emma buiten iets dat beweegt. Wat volgt is een mooi voorbeeld van wat Emma voor Geraldien doet; Emma signaleert dat er iets gebeurt en checkt even of dit iets is dat ook echt aandacht verdient. In dit geval staat Geraldien op, kijkt samen met Emma naar wat een persoon buiten blijkt te zijn en samen volgen ze dit tafereeltje eventjes. Alles heel ontspannen. Geraldien kan hierna weer met focus door in het interview en Emma gaat voldaan liggen.

“Ik vond het ook fijn dat ik ineens een huisgenoot had. Ik ben soms angstig en het is fijn dat ik nu iemand om me heen heb. Zij helpt me ook echt met relativeren en het uitlaten zorgt voor een structuur in de dag. In het begin was het voor Emma ook wennen omdat ik een heel druk persoon ben en was ze soms bekaf. Ik heb me toen wel eens afgevraagd of de hond oververmoeid kon raken. Maar we zijn nu helemaal aan elkaar gewend. Emma hoort nu echt bij mij. Een half jaar geleden vroeg iemand of ik wat wilde vertellen over Emma. Toen ik daar wegging realiseerde ik me pas echt dat we een sterk team zijn. Wij tegen de rest.”

Met zijn tweeën aan het werk

Eerder vertelde Geraldien dat Emma vanaf het begin al mee ging naar een vergadering en ik ben benieuwd naar haar werk en Emma’s rol daarin.“Ik werk als ervaringsdeskundige en geef les. Dan gaat Emma ook mee. Zij signaleert dat het tijd is voor een pauze en ze helpt mij tegen de zenuwen. Iedereen is gek op Emma, het is zo’n lieve hond.  Ze is nu vier jaar en kleiner dan een gemiddelde labrador, maar ik vind het een mooie hond. Ze heeft een roze hulphond vestje met roze labels waarop ‘niet afleiden’ staat, dat vind ik leuk.”

Emma in haar roze outfit
Fotocredits: Geraldien van Dijk

“Ze is heel gevoelig voor mijn eigen stemming. Als ik somber ben dan gaat zij juist heel speels doen. Daar is ze dan ook heel vasthoudend in. En als ik juist heel druk ben, wordt zij heel rustig en gaat ze languit naast me liggen. Of ze springt op schoot als ik te druk ben, zo zorgt ze ervoor dat ik even blijf zitten. Maar een hulphond is geen soldaatje. De geleider bepaalt veel van hoe de hond reageert.”

“In het begin was Emma me weleens de baas. Ik moest echt leren om wat strenger te zijn. En ook heel duidelijk onderscheid maken tussen ‘nu ben je vrij’  en ‘nu ben je aan het werk’. Ik heb weleens gedacht dat ik helemaal niet geschikt ben voor een hond. En ik vond het lastig dat ik naar haar moet luisteren. Ze is ook echt beledigd als ik niet op tijd naar bed kom, ze kan ook heel hard zuchten.”

Met een hulphond de wereld in

“Emma heeft haar tuig aan als ze werkt en thuis is ze over het algemeen vrij. Andere mensen bestaan niet voor Emma. Ze is alleen op mij gericht. Ik volg een opleiding waarvoor ik nu vooral online les heb, Emma voelt het dan ook aan als ik pauze moet nemen. Ze legt dan haar kop op mijn schoot.  Werken is veel vermoeiender voor haar dan een lang stuk lopen. In de winkel is Emma hard aan het werk voor mij (vindt ze het bijvoorbeeld wel spannend), dan schudt ze na afloop de spanning van zich af.”

En hoe ontspant Emma het liefst? “Gedurende de dag beloon ik haar elke keer met haar brokjes als ze wat goeds doet. En als ze vrij is gaan we spelen en knuffelen of lekker vrij lopen. In het bos gaat ze dan ook helemaal los. Het is een echte speurneus, want het liefst wil ze overal snuffelen. Dan is ze helemaal blij.”

Meer bekendheid voor psychiatrische hulphonden

Net als zoveel anderen wist ik, voor ik met Geraldien sprak, niet zoveel over dit type hulphond. Ik vraag haar of ze wel eens vervelende opmerkingen krijgt of er op een andere manier last van heeft.  

“Andere mensen geven vaak wel positieve reacties op de hond. Maar ze blafte een keer in de winkel en toen kreeg ik commentaar dat ik niet meer met Emma in de winkel mocht.. Dat is denk ik wel een verschil met een blindengeleidehond, die is meer geaccepteerd. Mensen vragen wel vaak waar ik een hond voor heb. In het begin was ik hierin heel eerlijk en zei ik dat het een psychiatrische hond is, inmiddels blijf ik wat meer oppervlakkig. Mensen vragen ook heel vaak of de hond in opleiding is omdat je niet direct ziet waarom ik een hulphond heb.”

Fotocredits: Geraldien van Dijk

“Soms zou ik willen dat er meer bekend was over psychiatrische hulphonden. Dat dit type hond niet vergoed wordt, maar ook omdat het mensen toch afschrikt als je vertelt waar de hond voor is. Gelukkig ben ik nog nergens geweigerd en de meeste reacties zijn positief als mensen horen dat Emma een hulphond is.”

“Waar ik wel last van heb is dat mensen haar afleiden. Ze lachen naar haar of willen haar een snoepje geven. Daarmee leiden ze Emma af van haar werk.  Nu heeft Emma ook wel een hele lieve uitstraling. Maar ze letten niet echt goed op de labels op haar vest. ik vind het verbazend dat mensen soms zomaar op haar afgaan. Ik kan zelf moeilijk nee zeggen, dus dat is wel heel lastig. Aan de andere kant merk ik dat er wel steeds meer bekend is over hulphonden.”

De toekomst samen met Emma

Het is wel duidelijk dat Emma een bijzondere hulphond is en ze elkaar helemaal hebben gevonden. Geraldien vertelt me dat Emma niet alleen voor haar veel betekent. “Emma is zo gevoelig dat ze soms ook weleens vlak naast een ander gaat zitten die op dat moment spanning heeft.  Bijvoorbeeld als ik met bekenden aan tafel zit, voelt ze aan dat iemand hulp nodig heeft, dus dan wil ze helpen. Door naast iemand te gaan zitten kan ze spanning wegnemen of troost bieden.

Tegen het einde van het interview vraag ik hoe ik haar band met Emma het beste kan verwoorden. Zelf zou ik het niet mooier kunnen samenvatten:

Ze is mijn maatje en geeft me zelfstandigheid. Ze zorgt ervoor dat ik kan functioneren en niet meer zo beïnvloed wordt door prikkels. Ik ben ook minder angstig met slapen en voel me veiliger. Ik sta met Emma echt sterker in de wereld. Wij samen tegen de wereld. Door Emma heb ik minder begeleiding nodig. Emma is altijd bij me en ik vind het fijn dat ze overal met me meegaat.”

Als bedankje voor het interview maakte ik voor Geraldien dit schilderij van Emma.

Emma is een topper van Vom Falorie.

Als je een kunstwerk koopt uit de collectie gaat 50% van de winst naar een hulphondenstichting.

Bekijk hier de collectie >

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *